Inloggen
 

Inzending 'dak van het jaar 2018' - De Mariënhof, Amersfoort

Het eerste deel van de restauratie van De Mariënhof in Amersfoort  is afgerond. Het gaat om het enige gebouw met een leien bedekking, inclusief een aansluitend dakje van een trappentoren. Het zadeldak  met een sporenkap is nu geïsoleerd en er is een zesde dakkapel  toegevoegd. De oude leien zijn vervangen door nieuwe Duitse natuursteen leien, gelegd in de Oudduitse dekking. En er is het nodige loodwerk onder handen genomen.

een van de werkzaamheden aan het dak betrof een nieuw zesde dakkapel

De Mariënhof, gelegen aan de rand van de historische binnenstad van Amersfoort, dateert van 1478. Het is van oorsprong gebouwd als een klein klooster en enige jaren later uitgebreid met een kapel. Tot 1611 heeft het dienst gedaan als klooster voor verschillende orden, maar is toen tot 1932 een Burgerweeshuis geworden. Aansluitend is het  tot 1949 een jeugdherberg geweest en na een grondige restauratie heeft het tot 1988 als locatie gediend voor de Rijksdienst Oudheidkundig Bodemonderzoek. In 1990 is  De Mariënhof opnieuw gerestaureerd en is er tussen klooster en kapel een nieuw deel aangebouwd. Vanaf die tijd is er in het gebouw horeca gevestigd en van 1994 tot 2008  het Culinair Museum. Momenteel is het een bekende  vergader-, congres- en evenementenlocatie.

Vrij recent is besloten dat De Mariënhof opnieuw aan  een restauratie toe is. Het complex is hierbij in een aantal bouwdelen opgesplitst, die één voor één zullen worden aangepakt. Een uitdrukkelijke wens van de opdrachtgever Mariënhof Beheer is, dat de gebouwen tijdens de uitvoering van de bouwkundige werkzaamheden door  Bouw- en Restauratiebedrijf Van de Burgt & Strooij  gewoon in gebruik kunnen blijven. Er is weinig voor nodig te bedenken wat dat voor invloed heeft op veiligheid, logistiek en geluidbelasting.

ALLES VAN BUITENAF

Als eerste is het enige gebouw met een leien  dakbedekking onder handen genomen. De andere bouwdelen van het complex betreffen daken met een pannenbedekking;  de restauratie van deze zullen later volgen. Het met leien gedekte zadeldak heeft een lengte van 29,00 meter.  De nok ligt op 15,00 meter en de goot op 9,00 meter.  Het dak heeft een hellingshoek van 50 graden aan weerskanten. In het verlengde van het grote dak bevindt zich  een dakje van een trappentorentje, ook gedekt met leien. Dat dakje bestaat uit een stukje zadeldak met op de kop drie gefaceteerde vlakken boven een rond geveltje.

De oude leien waren ‘op’, laat Harrie te Lintelo van Leidekkersbedrijf D. Koenders weten. Er kwam veelvuldig kalkuitbloei voor, waardoor degradatie van de leien  optrad. Bovendien was de sporenkap niet geïsoleerd,  waarmee het niet meer voldeed aan de hedendaagse  eisen. Tevens wilden de beheerders de ruimte onder  de kap anders gaan gebruiken, wat isoleren van het dak noodzakelijk maakte. Gelijktijdig met de aanpak van de kap is een zesde dakkapel toegevoegd, waarschijnlijk om symmetrie op het dak te bereiken met drie dakkapellen aan beide zijden.

Alle werkzaamheden zijn zoveel mogelijk van buitenaf uitgevoerd. Het gebouw is vanaf maaiveld tot goot volledig in de steigers gezet, steigers met allerhande voorzieningen voor valbeveiliging van mensen, materiaal en materieel.

Eerste deel van de restauratie klooster Mariënhof is klaar: het dak met leien bedekking

ISOLATIE

Bij het isoleren van de sporenkap is aan de binnenzijde  van de dakconstructie niets gebeurd. Nadat de oude  natuursteenleien waren verwijderd, is het oude dakbeschot op een aantal plaatsen hersteld door slechte delen  te vervangen. Vervolgens is over deze ondergrond een  dampremmende folie aangebracht en daarop een  laag PIR isolatieplaten type TP 10 Renova van Kingspan. Over de tengels op deze renovatiedakplaten zijn tenslotte steigerdelen (23 x 200 mm) aangebracht om de nieuwe natuursteenleien met leinagels te kunnen bevestigen.

Het restauratiewerk is gemaakt van nieuwe, Duitse natuursteenleien

Door deze ingreep is de dakbedekkingconstructie plusminus 100 à 120 mm omhoog gekomen. Omdat het opgaande metselwerk aan dakranden en dergelijke niet aangepast kon worden, zijn er andere bouwkundige oplossingen bedacht en toegepast. Zo is de constructiedikte naar de dakvoet toe over een lengte van 600 à 700 mm geknepen naar een dikte van 40 mm. En om de constructie aan de voet zo slank mogelijk te laten lijken, zijn aan het uiteinde van de beide dakvlakken zogenaamde schepstukken toegepast. Het dak nijgt hierbij licht naar een horizontale stand; deze constructievorm ziet men vaak  bij dakbedekkingen van torenspitsen.

LEIEN EN LOOD

Voor de nieuwe leienbedekking van ruim 400 m2 zijn nieuwe Duitse natuursteenleien gebruikt. Dat dit Duitse leien zijn, is bijzonder, omdat de meeste natuursteenleien vandaag de dag uit Spaanse of andere Zuid-Europese landen komen. De leien zijn gelegd volgens de Oudduitse dekking, dezelfde dekkingswijze waarin ook het oude dak destijds was gelegd. Voor de verwerking van leien op deze wijze zijn door  de Stichting Erkende Restauratiekwaliteit Monumentenzorg (ERM) gedetailleerde voorschriften vastgelegd in de  URL 4010 en de BRL 400.

Omdat bij de restauratie van dit dak door de isolatie  de constructie omhoog was gekomen, waren er ook aanpassingen aan het loodwerk noodzakelijk. Zo is het indeklood onder de eindorten (de rij leien langs het opgaande werk), aangebracht als verholen goten. Het noklood, oorspronkelijk één strook, is vervangen door een detaillering met drie aan elkaar gefelste stroken en aan de dakvoet is de detaillering ook aangepast.

Behalve het loodwerk aan de nok, de voet en de verholen goten heeft Leidekkersbedrijf D.Koenders nog meer lood-werk uitgevoerd. Zo zijn de zijwangen van de vijf bestaande en de zesde, nieuwe dakkapel bekleed met lood, alsmede de hoek- en kilkepers en de pironnen, ornamenten, op het punt van de dakjes van deze kapellen. Verder zijn de bovenzijden van de draaiende vensterluiken belegd met lood en zijn de hijsbalken aan het gebouw waarvan de oude loden bekleding was vergaan opnieuw bekleed; vakmanschap in optima forma.

TEVREDENHEID

De restauratie van dit deel van De Mariënhof is inmiddels afgerond. De dakconstructie met de leien bedekking ziet er weer bijzonder fraai uit, kan er weer jaren tegen en is in zijn geïsoleerde status aangepast aan de hedendaagse tijd. Al met al is de uitvoering zonder noemenswaardige stagnatie verlopen en hebben de werkzaamheden het gebruik van het gebouw niet in de weg gezeten.

 

 

  • Opdrachtgever: Mariënhof beheer, Amersfoort
  • Hoofdaannemer: Bouw- en Restauratiebedrijf Van de Burgt & Strooij BV, Amersfoort
  • Dakdekkerswerk: Leidekkersbedrijf D.Koenders, Neede
  • Leverancier leien: Lei Import, Maasbracht

 

Twitter


Actualiteiten

Reviews:

"Deskundige medewerkers, goed advies"
Familie Verbeek

"Prettige samenwerking"
Familie de Boer

"Kwaliteit staat hoog in het vaandel"
Dhr. Willems

"Denken graag met je mee" 
Dhr. en Mevr. Lammers

Contactgegevens

Lei Import bv
Battenweg 10 (showroom) 
6051 AD Maasbracht
Tel: +31(0)475- 436439
Mail: info@lei-import.nl
Contactformulier
Algemene Voorwaarden
Disclaimer

Volg ons via
facebook   linkedin   twitter   linkedin   linkedin   linkedin